धिरज बिष्ट
सिमा विवादकाे समस्यालाइ कुटनितिक पहलबाट हल गरिनु पर्छ ।
विश्वको अहिले कोरोना महामारीका कारणले अर्थतन्त्र नै ओरालो गतिमा गैरहेको छ यस्तो अवस्थामा नेपाल सरकारले छेमिकी राष्ट्रहरु संगको सम्बन्ध बिगारेर झन नेपालको अर्थतन्त्रलाई कमजोर स्थितिमा धकेलिरहेको अवस्था छ । महामारीले अर्थतन्त्रमा नकारात्मक प्रभाव रहेका बेला छेमिकी राष्ट्र भारत र चीन संग सम्बन्ध सुमधुर बनाएर जानु पर्ने बेला आएको छ अहिलेको परिस्थितिमा चीनसंग सम्बन्ध बढाएर भारतसंगको सम्बन्ध बिर्गानुनै देशको अर्थतन्त्रलाई धारासाई पार्नु हो । नेपाल र भारतको सिमा विवाद कुटनितिक पहल समयमा नगर्ने हो भन्ने भारतमा रहेका लाखौ नेपालीहरुको रोजगारी खतरा देखिन्छ ।
नेपाल र भारत विचको सिमा विवादले भारतमा रोजगारी गरिरहेका नेपाली नागरिकलाई चिन्ता बढिरहेको छ र नेपाल सरकासले लाखौ नेपालीको स्वदेशमा रोजगारीको वातावरण सिर्जना नगर्ने हो लाखौ नेपाली भोकभाकै मर्ने अवस्था आउन सक्ने सम्भावना देखिन्छ । सरकारले देशको अर्थतन्त्रलाई समेत ध्यानमा राखेर सिमा विवादलाई उच्चस्तरिय वार्ता समिति गठन गरेर सिमा विवादलाई सधैको लागि समाधान गर्न जरुरी देखिन्छ ।
लिपियाधुरा,लिपुलेक,कालापानीको मात्र नभइ उत्तरतिरको चीनसंगको सिमा विवादलाई पनि कुटनितिक पहल र सम्वादबाट समाधानको गर्नु पर्छ । अहिले महामारीबाट जनतालाई कसरी बचाउने र समस्याको समाधान कसरी गर्ने भनेर सरकार ध्यान दिन जरुरी छ । सरकारले राष्ट्रियता र अर्थतन्त्रलाई जोगाउन सक्नु नै ठुलो उपलब्धी हो सरकारले राष्ट्रियतालाई मात्र प्राथमिकता दिएर अर्थतन्त्रलाई ध्यान नदिने हो भने राज्यले ठुलो चुनौति र नोक्सान बेर्होनु पर्ने देखिन्छ ।
